Cách bảo dưỡng hệ thống băng tải định kỳ đúng kỹ thuật

Hệ thống băng tải đóng vai trò quan trọng trong hệ thống vận hành của mọi dây chuyền sản xuất hiện đại. Tuy nhiên, sự bền bỉ của thiết bị này phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình chăm sóc kỹ thuật hàng ngày. Việc nắm vững cách bảo dưỡng hệ thống băng tải giúp bạn kiểm soát hoàn toàn hiệu suất vận hành và ngăn ngừa rủi ro hỏng hóc nghiêm trọng. 

Tại sao cần bảo dưỡng hệ thống băng tải định kỳ?

Việc duy trì hệ thống băng tải ở trạng thái hoạt động tốt nhất quyết định trực tiếp đến dòng chảy sản xuất và lợi nhuận của toàn bộ nhà máy.

Giảm thiểu thời gian dừng máy ngoài ý muốn 

Mỗi giờ máy dừng hoạt động gây ra thiệt hại kinh tế lớn do lãng phí nhân công và chậm tiến độ đơn hàng. Bảo dưỡng định kỳ giúp kỹ thuật viên phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn như dây băng bị rách, động cơ quá nhiệt hoặc vòng bi khô dầu. 

Việc chủ động thay thế linh kiện trước khi chúng hỏng hoàn toàn giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt kế hoạch sản xuất. Quá trình kiểm tra thường xuyên loại bỏ khả năng băng tải ngưng trệ đột ngột trong những giai đoạn cao điểm.

Kéo dài tuổi thọ cho linh kiện và tiết kiệm chi phí sửa chữa

Khi con lăn bị kẹt, dây băng phải chịu lực ma sát lớn hơn dẫn đến tình trạng nhanh mòn và đứt gãy. Việc bôi trơn định kỳ và vệ sinh sạch sẽ giúp các bộ phận chuyển động hoạt động trơn tru, giảm thiểu độ rơ lỏng. 

Chi phí cho một đợt bảo trì định kỳ luôn thấp hơn nhiều so với việc thay mới toàn bộ hệ thống hoặc mua linh kiện thay thế khẩn cấp. Doanh nghiệp tối ưu hóa được nguồn vốn đầu tư thiết bị thông qua việc duy trì độ bền cơ học lâu dài.

Đảm bảo an toàn cho đội ngũ vận hành

Các lỗi như trượt băng, đứt dây hoặc rò rỉ điện từ động cơ là tác nhân hàng đầu gây ra các sự cố mất an toàn. Bảo dưỡng đúng cách đảm bảo các tấm chắn bảo vệ, cảm biến dừng khẩn cấp và hệ thống phanh luôn hoạt động nhạy bén. 

Môi trường làm việc an toàn giúp người lao động yên tâm thực hiện nhiệm vụ, giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí bồi thường cho doanh nghiệp. Kiểm soát chặt chẽ tình trạng máy móc chính là cách tốt nhất để thực hiện cam kết bảo vệ sức khỏe nhân viên.

Duy trì hiệu suất và năng suất dây chuyền sản xuất

Sự xuống cấp của hệ thống truyền động khiến tốc độ băng tải bị sụt giảm hoặc vận hành không ổn định. Điều này gây mất đồng bộ giữa các khâu trong nhà máy, làm giảm tổng sản lượng đầu ra. 

Bảo dưỡng định kỳ giúp căn chỉnh độ căng dây và kiểm tra tốc độ motor để đảm bảo băng tải chạy đúng tải trọng quy định. Hiệu suất vận hành cao giúp doanh nghiệp đáp ứng kịp thời các đơn hàng lớn và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Hướng dẫn cách bảo dưỡng hệ thống băng tải

Việc thực hiện bảo trì theo một trình tự khoa học giúp kỹ thuật viên kiểm soát tốt mọi chi tiết máy và tránh bỏ sót các lỗi hư hỏng tiềm ẩn.

Bước 1: Kiểm tra tổng thể bề mặt dây băng tải

Kỹ thuật viên quan sát toàn bộ chiều dài dây để phát hiện các vết nứt, sờn hoặc rách trên bề mặt cao su. Các vị trí mối nối dây băng cần được kiểm tra độ bám dính để tránh tình trạng bong tróc khi vận hành tải nặng. Việc loại bỏ các vật sắc nhọn bám trên dây giúp ngăn ngừa nguy cơ xẻ dọc dây băng gây hư hỏng nghiêm trọng. Bề mặt dây sạch sẽ đảm bảo ma sát đồng đều và bảo vệ chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển.

Bước 2: Kiểm tra lại hệ thống truyền động

Quá trình kiểm tra bắt đầu bằng việc đo nhiệt độ vỏ motor và lắng nghe tiếng động lạ từ hộp giảm tốc. Kỹ thuật viên kiểm tra độ căng của dây curoa hoặc xích truyền động để đảm bảo không xảy ra hiện tượng trượt công suất. Việc kiểm tra mức dầu và chất lượng dầu trong hộp số giúp ngăn ngừa mài mòn bánh răng do ma sát cao. Các khớp nối giữa motor và trục tang trống phải đảm bảo độ đồng tâm để giảm rung lắc khi máy chạy.

Bước 3: Rà soát hệ thống con lăn và tang trống

Kỹ thuật viên dùng tay quay thử để xác định các con lăn bị kẹt hoặc phát ra tiếng kêu do hỏng vòng bi. Bề mặt tang trống chủ động cần được kiểm tra lớp cao su bọc ngoài nhằm đảm bảo lực ma sát tối ưu với dây băng. Các vật liệu thừa bám dính trên con lăn phải được loại bỏ hoàn toàn để tránh hiện tượng làm lệch đường chạy của băng. Việc thay thế kịp thời các con lăn bị mòn vẹt giúp giảm áp lực kéo cho động cơ và bảo vệ mặt dưới dây băng.

Bước 4: Kiểm tra hệ thống căng băng và căn chỉnh độ lệch

Kỹ thuật viên quan sát vị trí của dây băng so với khung sườn để phát hiện các điểm tiếp xúc gây mòn cạnh dây. Việc điều chỉnh vít căng hoặc quả nặng đối trọng giúp dây băng không bị chùng khi mang tải và không quá căng gây đứt mối nối. Căn chỉnh các trục tang trống về trạng thái vuông góc với hướng chạy giúp triệt tiêu hiện tượng băng bị xô lệch sang một bên. Hệ thống căn chỉnh chuẩn xác giúp giảm thiểu tối đa lực cản và tăng hiệu suất vận chuyển hàng hóa.

Bước 5: Vệ sinh hệ thống và bôi trơn các vòng bi, khớp nối

Bụi bẩn và tạp chất tích tụ lâu ngày dễ gây ra tình trạng mài mòn cưỡng bức tại các vị trí khớp nối. Kỹ thuật viên tiến hành làm sạch khung sườn, máng dẫn hướng và gạt sạch vật liệu bám ở phía sau băng tải. Việc bổ sung mỡ chịu nhiệt đúng loại vào các gối đỡ vòng bi giúp giảm nhiệt độ vận hành và ngăn chặn han gỉ. Công tác vệ sinh sạch sẽ còn giúp quá trình thoát nhiệt của động cơ diễn ra thuận lợi hơn trong môi trường nhà máy.

Bước 6: Kiểm tra các thiết bị an toàn và cảm biến dừng khẩn cấp

Kỹ thuật viên thử nghiệm thực tế các nút dừng khẩn cấp để đảm bảo ngắt nguồn điện ngay lập tức khi được kích hoạt. Các cảm biến hành trình và cảm biến phát hiện lệch băng cần được lau chùi bề mặt tiếp nhận tín hiệu để duy trì độ nhạy. Hệ thống chuông cảnh báo hoặc đèn báo hiệu khi băng tải khởi động phải hoạt động rõ ràng để cảnh báo cho công nhân xung quanh. Việc kiểm tra định kỳ các rơ le nhiệt giúp bảo vệ động cơ khỏi tình trạng cháy nổ do quá tải điện năng.

Các cấp độ bảo dưỡng băng tải bạn cần biết

Phân loại các cấp độ bảo trì giúp doanh nghiệp chủ động phân bổ nguồn lực và thời gian hợp lý cho từng hạng mục thiết bị.

Bảo dưỡng hàng ngày

Người vận hành quan sát toàn bộ bề mặt dây băng để đảm bảo không có vật lạ gây kẹt hoặc làm rách dây. Kỹ thuật viên lắng nghe âm thanh từ động cơ và các ổ bi nhằm phát hiện tiếng rít hoặc rung động bất thường. Việc dọn dẹp vật liệu rơi vãi trên máng dẫn và khung sườn giúp ngăn ngừa tình trạng kẹt con lăn gây cháy dây băng. Các nút dừng khẩn cấp phải được kiểm tra sơ bộ để đảm bảo khả năng phản ứng tức thì khi có sự cố xảy ra.

Bảo dưỡng định kỳ hàng tháng

Kỹ thuật viên thực hiện đo độ căng của dây băng và tiến hành căn chỉnh lại nếu có dấu hiệu xô lệch khỏi tâm. Các gối đỡ vòng bi và khớp nối truyền động được bổ sung mỡ bôi trơn đúng chủng loại để giảm ma sát. Hệ thống điện bao gồm dây dẫn, tủ điều khiển và các cảm biến được kiểm tra để ngăn ngừa tình trạng lỏng giắc cắm hoặc rò rỉ điện. Việc kiểm tra mức dầu trong hộp số giúp duy trì điều kiện làm việc ổn định cho các bánh răng truyền lực.

Bảo dưỡng tổng thể hàng năm

Doanh nghiệp thực hiện tháo rời và kiểm tra độ mòn của toàn bộ hệ thống con lăn, tang trống chủ động và tang trống bị động. Các linh kiện đã hết tuổi thọ hoặc có nguy cơ hư hỏng cao sẽ được thay thế bằng phụ tùng chính hãng. Kỹ thuật viên tiến hành vệ sinh tổng thể khung sườn, tẩy gỉ sét và sơn lại các vị trí bị mài mòn để bảo vệ cấu trúc thép. Toàn bộ phần mềm điều khiển và các thiết bị bảo vệ quá tải được đo đạc lại thông số kỹ thuật để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối.

Dấu hiệu cảnh báo hệ thống băng tải đang gặp sự cố nghiêm trọng

Nhận biết sớm các bất thường giúp kỹ thuật viên ngăn chặn kịp thời những hư hỏng dây chuyền và tránh thảm họa đổ vỡ sản xuất.

Băng tải phát ra tiếng ồn lạ hoặc rung lắc mạnh

Vòng bi bị khô mỡ hoặc nứt vỡ viên bi bên trong thường tạo ra những tiếng kêu đều đặn theo nhịp quay. Sự rung lắc mạnh tại khung sườn báo hiệu các bulông định vị đang bị lỏng hoặc trục tang trống bị cong vênh. Những âm thanh bất thường từ hộp số cho thấy bánh răng đang bị mài mòn quá mức hoặc thiếu dầu bôi trơn nghiêm trọng. Việc phớt lờ các tín hiệu âm thanh này sẽ dẫn đến tình trạng gãy trục hoặc phá hủy hoàn toàn gối đỡ vòng bi.

Dây băng bị lệch tâm, trượt khỏi vị trí vận hành

Dây băng bị lệch thường do con lăn bị bám bẩn không đồng đều hoặc hệ thống căng băng đang bị lệch lực. Tình trạng trượt băng xảy ra khi ma sát giữa tang trống chủ động và mặt dưới dây băng không còn đủ lớn. Điều này gây ra sự cố tích tụ nhiệt, làm chảy bề mặt cao su và giảm hiệu suất truyền động của motor. Kỹ thuật viên cần điều chỉnh lại vị trí các tang trống để đưa dây băng về đúng quỹ đạo trung tâm.

Động cơ nóng quá mức hoặc tiêu thụ điện năng bất thường

Bụi bẩn bám dày trên cánh tản nhiệt làm giảm khả năng thoát nhiệt, gây nguy cơ cháy cuộn dây đồng bên trong động cơ. Chỉ số ampe trên đồng hồ đo điện tăng cao bất thường cảnh báo tình trạng kẹt cơ khí tại các vị trí con lăn hoặc ổ đỡ. Việc kiểm tra và xử lý sớm giúp bảo vệ động cơ, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí điện năng cho nhà máy. Hệ thống điện cần được ngắt ngay lập tức để kiểm tra khi nhiệt độ vỏ motor vượt quá mức cho phép.

Bề mặt dây băng có dấu hiệu sờn, rách hoặc nứt nẻ

Các vết nứt chân chim xuất hiện do quá trình oxy hóa tự nhiên hoặc do dây băng phải làm việc trong môi trường nhiệt độ cao. Vết sờn rách ở cạnh dây thường là kết quả của việc băng tải bị lệch tâm và cọ xát liên tục vào khung sườn kim loại. Những lỗ thủng trên bề mặt sẽ khiến vật liệu nhỏ lọt xuống phía dưới, gây kẹt con lăn và làm hỏng kết cấu lõi vải bên trong. Việc thay thế hoặc dán lại mối nối kịp thời giúp ngăn ngừa tình trạng đứt dây băng đột ngột khi đang tải nặng.

Vật liệu rơi vãi nhiều trong quá trình vận chuyển

Vật liệu rơi xuống thường do các tấm gạt sạch bị mòn hoặc các tấm chắn cao su ở họng đổ bị hở. Phần hàng hóa rơi vãi tích tụ tại các góc khuất sẽ làm kẹt hệ thống con lăn hồi và gây mòn bề mặt tang trống. Tình trạng này tạo ra môi trường làm việc bụi bẩn, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe công nhân và độ bền của thiết bị điện. Doanh nghiệp cần điều chỉnh lại hệ thống làm sạch để duy trì sự gọn gàng cho khu vực sản xuất.

Các lưu ý quan trọng khi thực hiện bảo trì băng tải

Việc tuân thủ các nguyên tắc kỹ thuật và an toàn giúp quá trình bảo dưỡng đạt hiệu quả cao nhất đồng thời bảo vệ tối đa cho nhân sự thực hiện.

• Tuân thủ quy trình LOTO: Kỹ thuật viên phải ngắt hoàn toàn nguồn điện và treo biển cảnh báo tại tủ điều khiển để ngăn chặn việc khởi động máy đột ngột gây nguy hiểm tính mạng.
• Sử dụng linh kiện thay thế đồng bộ: Các phụ tùng như dây băng, con lăn hoặc vòng bi cần đúng thông số kỹ thuật và chủng loại từ nhà sản xuất để đảm bảo tính tương thích và hiệu suất vận hành.
• Lựa chọn chất bôi trơn phù hợp: Mỗi loại vòng bi và điều kiện môi trường yêu cầu một loại mỡ chịu nhiệt hoặc dầu bôi trơn chuyên dụng nhằm tối ưu hóa khả năng chống mài mòn.
• Ghi chép nhật ký bảo trì chi tiết: Việc lưu trữ dữ liệu về thời gian thay thế linh kiện và các lỗi phát sinh giúp doanh nghiệp xây dựng biểu đồ theo dõi sức khỏe thiết bị chính xác.
• Đảm bảo vệ sinh khu vực xung quanh: Loại bỏ hoàn toàn vật liệu rơi vãi và bụi bẩn bám trên khung sườn giúp quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi và tránh làm bẩn các chi tiết máy mới thay.
• Sử dụng công cụ chuyên dụng: Kỹ thuật viên cần dùng các thiết bị đo nhiệt độ hồng ngoại, máy đo độ rung và dụng cụ căn chỉnh laser để đưa ra các đánh giá định lượng chính xác nhất.
• Đào tạo chuyên môn cho nhân sự: Người thực hiện bảo trì phải nắm vững cấu tạo cơ khí và sơ đồ điện của hệ thống để xử lý tình huống đúng kỹ thuật và rút ngắn thời gian thao tác.

Việc thực hiện đúng cách bảo dưỡng hệ thống băng tải là giải pháp then chốt để duy trì dòng chảy sản xuất liên tục. Quy trình bảo trì bài bản từ kiểm tra bề mặt dây băng đến bôi trơn hệ thống truyền động sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm nguồn ngân sách lớn cho việc thay mới linh kiện. Bạn nên xây dựng một lịch trình kiểm tra định kỳ cụ thể và đào tạo đội ngũ kỹ thuật vận hành một cách chuyên nghiệp.