0899.338.555
haanhtech.ltd@gmail.com
Hệ thống băng tải đóng vai trò cốt lõi trong dây chuyền sản xuất công nghiệp, đòi hỏi sự liên tục và ổn định tuyệt đối. Khi bề mặt cao su xuất hiện dấu hiệu rách hoặc đứt gãy, việc xử lý kịp thời trở thành yêu cầu cấp thiết để tránh đình trệ vận hành. Quy trình dán băng tải cao su không đơn thuần là thao tác thủ công mà kết hợp giữa kiến thức vật liệu học và kỹ thuật cơ khí chính xác. Những nguyên lý kỹ thuật dưới đây sẽ làm rõ phương pháp tối ưu hóa tuổi thọ cho thiết bị.
Tại sao cần dán băng tải cao su đúng quy trình?
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các bước kỹ thuật trong quy trình dán băng tải cao su giúp duy trì sự ổn định cho toàn bộ hệ thống truyền động công nghiệp.
Đảm bảo khả năng chịu tải và độ đàn hồi của mối nối
Quy trình dán băng tải cao su đúng chuẩn giúp các lớp bố vải liên kết chặt chẽ và không bị tách rời khi vận hành dưới tải trọng nặng. Kỹ thuật mài nhám và bôi keo chính xác tạo ra sự đồng nhất về độ đàn hồi tại vị trí tiếp giáp. Điều này giúp băng tải vận hành linh hoạt khi đi qua các rulo và tang trống mà không gây hiện tượng nứt gãy cơ học. Khả năng chịu lực của mối nối sau khi dán đạt tới 80-90% so với dây băng mới nếu thực hiện đúng quy trình.
Ngăn ngừa tình trạng đứt đoạn gây gián đoạn dây chuyền sản xuất
Một mối nối cẩu thả thường dẫn đến tình trạng rách dọc hoặc đứt ngang dây băng gây đình trệ sản xuất hàng loạt. Việc kiểm soát tốt thời gian lưu hóa hoặc thời gian khô của keo dán giúp mối nối đạt độ bám dính tối ưu trước khi khởi động máy. Quy trình kỹ thuật chuẩn cũng bao gồm bước kiểm tra độ đồng tâm để tránh hiện tượng băng tải chạy lệch gây hư hỏng mép dây.
Tối ưu hóa tuổi thọ của băng tải sau khi sửa chữa
Các bước vệ sinh bề mặt và xử lý hóa chất giúp ngăn chặn tình trạng oxy hóa lớp bố bên trong do độ ẩm xâm nhập. Mối nối được thực hiện đúng cách sẽ không bị dày lên bất thường và tránh gây va đập mạnh vào hệ thống con lăn đỡ. Sự bằng phẳng tại điểm nối giúp phân bổ đều áp suất lên bề mặt dây băng và giảm thiểu mài mòn cục bộ.
Các phương pháp dán nối băng tải cao su phổ biến hiện nay
Tùy vào điều kiện làm việc và yêu cầu kỹ thuật, kỹ thuật viên sẽ lựa chọn một trong hai phương pháp dán nối chủ đạo dưới đây.
Phương pháp dán nguội
Dán nguội là kỹ thuật sử dụng keo dán hai thành phần để liên kết các đầu băng tải ngay tại hiện trường mà không cần dùng máy ép nhiệt. Kỹ thuật viên thực hiện bóc tách các lớp bố vải theo dạng bậc thang rồi tiến hành bôi keo dán chuyên dụng lên bề mặt. Mối dán nguội có độ linh hoạt cao và đặc biệt phù hợp cho các dòng băng tải cao su thông thường hoạt động trong môi trường nhiệt độ thấp. Tuy nhiên, thời gian để mối dán đạt độ kết dính tối đa thường kéo dài từ 6 đến 12 tiếng tùy vào điều kiện độ ẩm môi trường.
Phương pháp dán nóng
Dán nóng hay còn gọi là phương pháp lưu hóa nhiệt sử dụng máy ép cao áp kết hợp nhiệt độ để nóng chảy cao su non. Quy trình này tạo ra mối nối có độ bền gần như tương đương với dây băng tải nguyên bản từ nhà sản xuất. Phương pháp dán nóng là lựa chọn bắt buộc cho các hệ thống băng tải chịu tải trọng cực nặng hoặc làm việc trong môi trường nhiệt độ cao. Dù quy trình thực hiện phức tạp và đòi hỏi thiết bị chuyên dụng nhưng tính ổn định của mối nối lại cao nhất trong tất cả các phương pháp.
Chuẩn bị vật tư và dụng cụ trước khi dán băng tải
Khâu chuẩn bị kỹ lưỡng về thiết bị và vật tư quyết định đến 70% sự thành công của một mối nối băng tải chất lượng.
Máy mài băng tải và bộ dụng cụ bóc tách lớp cao su
Máy mài chuyên dụng với đĩa mài phù hợp giúp tạo độ nhám bề mặt cần thiết để keo dán bám dính tốt nhất. Bộ dụng cụ bóc tách bao gồm dao lạng cao su, kìm kéo và vít bẩy hỗ trợ việc loại bỏ các lớp cao su bề mặt một cách chính xác.
Keo dán băng tải chuyên dụng
Các dòng keo phổ biến như SC2000 hoặc SC4000 thường được ưu tiên nhờ khả năng bám dính cực mạnh trên cả bề mặt cao su và bố vải. Keo dán phải được pha trộn theo đúng tỷ lệ giữa chất kết dính và chất làm cứng để đạt hiệu quả hóa học tối ưu.
Dung dịch tẩy rửa bề mặt và các lớp cao su đệm
Dung dịch tẩy rửa chuyên dụng giúp loại bỏ hoàn toàn dầu mỡ, bụi bẩn và các tạp chất hóa học trên bề mặt nhôm hoặc cao su sau khi mài. Bước vệ sinh này đảm bảo môi trường tiếp xúc sạch sẽ hoàn toàn để phản ứng kết dính xảy ra thuận lợi nhất.
Quy trình dán băng tải cao su bằng phương pháp dán nguội
Kỹ thuật dán nguội đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng thao tác để tạo ra mối nối có độ bền cơ học cao ngay tại vị trí lắp đặt.
Bước 1: Vệ sinh và xử lý bề mặt mối nối
Loại bỏ hoàn toàn các tạp chất trên bề mặt là điều kiện tiên quyết để đảm bảo độ bám dính của keo dán. Kỹ thuật viên sử dụng chổi sắt hoặc khí nén để làm sạch bụi bẩn, bùn đất bám trên hai đầu băng tải cao su. Các vết dầu mỡ hoặc hóa chất cần được xử lý triệt để bằng dung dịch tẩy rửa chuyên dụng. Việc làm sạch mặt trên và mặt dưới của dây băng giúp quá trình bóc tách các lớp bố vải sau đó diễn ra dễ dàng hơn. Bề mặt khô ráo và sạch sẽ giúp hóa chất kết dính thẩm thấu sâu vào cấu trúc sợi của băng tải.
Bước 2: Đo đạc và đánh dấu kích thước bậc thang
Công đoạn đo đạc chuẩn xác giúp phân bổ lực kéo đều trên toàn bộ diện tích của mối nối băng tải. Bạn sử dụng thước thép và phấn chuyên dụng để kẻ các đường định vị theo hình dạng bậc thang. Chiều dài của mỗi bậc thang được tính toán dựa trên số lớp bố vải và tải trọng vận hành thực tế của hệ thống. Kỹ thuật viên thực hiện cắt lạng lớp cao su bề mặt theo đúng đường kẻ để lộ ra các lớp bố chịu lực bên dưới. Việc căn chỉnh đối xứng giữa hai đầu dây băng giúp mối nối không bị lệch tâm khi đưa vào vận hành thực tế.
Bước 3: Mài nhám bề mặt lớp bố vải và cao su
Mài nhám tạo ra các rãnh siêu nhỏ giúp tăng diện tích tiếp xúc và khả năng bám dính của keo dán hai thành phần. Thợ kỹ thuật sử dụng máy mài tay kết hợp đĩa mài phù hợp để đánh xước bề mặt các lớp bố vải và phần cao su xung quanh. Quá trình mài cần thực hiện đều tay để không làm cháy lớp vải bố hoặc gây mỏng dây băng cục bộ. Bề mặt sau khi mài phải có độ nhám đồng nhất và sạch bong các vụn cao su thừa. Bạn dùng bàn chải sạch để phủi bỏ toàn bộ bụi bẩn phát sinh trong quá trình mài trước khi tiến hành bôi keo.
Bước 4: Pha chế keo và bôi keo dán chuyên dụng
Tỷ lệ pha trộn giữa keo và chất làm cứng quyết định trực tiếp đến thời gian khô và cường độ liên kết của mối nối. Bạn thực hiện bôi lớp keo đầu tiên thật mỏng và đều khắp bề mặt đã được mài nhám để keo thấm sâu vào thớ vải. Sau khi lớp đầu tiên khô bề mặt, kỹ thuật viên tiến hành bôi lớp keo thứ hai để tạo độ dày cần thiết cho sự liên kết. Thời gian chờ đợi giữa các lần bôi keo cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để tránh hiện tượng keo bị “sống”.
Bước 5: Thực hiện dán nối và ép lực bằng con lăn chuyên dụng
Thao tác dán nối yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng để các bậc thang khớp khít hoàn toàn với nhau. Bạn đặt hai đầu băng tải lên nhau theo đúng vị trí đã đánh dấu và thực hiện ép từ giữa ra hai mép để loại bỏ khí thừa. Con lăn thép chuyên dụng được sử dụng để lăn ép mạnh lên bề mặt mối nối nhằm tăng cường lực liên kết cơ học. Kỹ thuật viên cần đặc biệt lưu ý các mép của mối dán để đảm bảo chúng không bị hở hoặc bong tróc sau khi ép. Áp lực ép đều giúp các lớp keo hòa quyện và điền đầy vào các khoảng trống giữa hai bề mặt bố vải.
Bước 6: Thời gian chờ khô và kiểm tra trước khi vận hành
Mối nối cần một khoảng thời gian nghỉ nhất định để các phản ứng hóa học xảy ra hoàn toàn và đạt độ cứng cần thiết. Thông thường, hệ thống băng tải nên được giữ tĩnh trong khoảng từ 6 đến 12 tiếng tùy vào loại keo và nhiệt độ môi trường. Bạn thực hiện kiểm tra độ phẳng của mối nối và đảm bảo không có hiện tượng phồng rộp hay tách lớp tại các cạnh. Việc thử quay tay hệ thống rulo giúp xác định sự ổn định của mối dán trước khi cấp nguồn điện cho motor.
Quy trình dán băng tải cao su bằng phương pháp dán nóng
Phương pháp lưu hóa nhiệt tạo ra mối nối có độ bền và sự đồng nhất cao nhất nhờ quá trình biến đổi hóa học dưới tác động của nhiệt độ.
Sự khác biệt trong việc chuẩn bị cao su non và dung dịch lưu hóa
Vật tư sử dụng cho phương pháp dán nóng yêu cầu tính tương thích cao với đặc tính lý hóa của dây băng tải gốc. Cao su non được chuẩn bị ở dạng tấm mỏng để chèn vào giữa các lớp bố và phủ lên bề mặt mối nối nhằm tái tạo lớp bảo vệ. Dung dịch lưu hóa đóng vai trò là chất xúc tác giúp hòa tan bề mặt cao su cũ và kết nối chặt chẽ với lớp cao su non mới. Khác với keo dán nguội, các loại vật liệu này chỉ thực sự phát huy tác dụng liên kết khi đạt tới ngưỡng nhiệt độ kích hoạt nhất định.
Kỹ thuật xếp lớp và căn chỉnh các lớp bố vải
Thao tác xếp chồng các lớp bố vải yêu cầu độ chính xác tuyệt đối để đảm bảo mối nối không bị dày lên hoặc lệch tâm. Kỹ thuật viên thực hiện đặt các lớp bố của hai đầu băng tải khớp với nhau theo sơ đồ bậc thang đã bóc tách trước đó. Các tấm cao su non được cắt tỉ mỉ và đặt đệm vào từng vị trí tiếp giáp giữa các lớp vải chịu lực. Bạn cần căn chỉnh đường tim của dây băng thật thẳng để tránh hiện tượng băng tải bị chạy lệch hoặc rung giật sau khi lưu hóa.
Quy trình vận hành máy ép nhiệt: Nhiệt độ, áp suất và thời gian đạt chuẩn
Sử dụng máy ép lưu hóa chuyên dụng là bước quan trọng nhất để hoàn tất quy trình dán băng tải cao su bằng nhiệt. Máy ép cung cấp áp suất cơ học lớn để ép chặt các lớp vật liệu và loại bỏ hoàn toàn bọt khí bên trong mối nối. Nhiệt độ lưu hóa thường được duy trì ổn định ở mức 145°C đến 150°C tùy theo độ dày và đặc tính của từng loại băng tải. Sau khi kết thúc quá trình gia nhiệt, mối nối cần được để nguội tự nhiên dưới áp suất của máy ép nhằm đảm bảo cấu trúc cao su ổn định hoàn toàn.
Các lỗi thường gặp trong quy trình dán băng tải và cách khắc phục
Việc nhận diện sớm các sai sót kỹ thuật giúp kỹ thuật viên đưa ra phương án xử lý kịp thời nhằm bảo vệ hệ thống truyền động.
Mối nối bị hở hoặc bong tróc do vệ sinh không kỹ
Mối nối thường có dấu hiệu tách lớp ngay tại các mép dán sau một thời gian ngắn vận hành thử tải. Để khắc phục tình trạng này, bạn cần thực hiện tẩy rửa bề mặt bằng dung dịch chuyên dụng sau bước mài nhám. Kỹ thuật viên phải đảm bảo bề mặt hoàn toàn khô ráo và không dính vụn cao su trước khi bôi lớp keo đầu tiên. Đối với các mối nối đã bị hở, phương án duy nhất là bóc tách hoàn toàn vị trí lỗi và thực hiện lại quy trình vệ sinh từ đầu.
Độ dày mối nối không đều gây giật rung khi băng tải chạy qua rulo
Lỗi này thường phát sinh do kỹ thuật bóc tách các lớp bố không đồng đều hoặc chèn quá nhiều cao su non. Hiện tượng giật rung kéo dài sẽ làm hỏng vòng bi của rulo và gây rách mép băng tải do lực căng không ổn định. Bạn cần sử dụng thước kẹp để kiểm tra độ dày tại điểm nối sao cho sai lệch không quá 10% so với thân dây chính. Kỹ thuật viên nên dùng máy mài để làm phẳng các điểm nhô cao trước khi đưa băng tải vào hoạt động chính thức.
Chọn sai loại keo dán cho đặc tính của băng tải
Các dòng băng tải chịu nhiệt hoặc chịu hóa chất đòi hỏi những loại keo dán đặc chủng có khả năng chịu đựng môi trường khắc nghiệt. Việc dùng keo dán nguội thông thường cho băng tải tải nặng hoặc môi trường nóng sẽ khiến mối nối bị chảy nhựa và tuột hoàn toàn. Bạn cần đối chiếu mã hiệu của keo dán với thông số kỹ thuật được in trên mặt băng tải trước khi pha chế.
Tiêu chuẩn kiểm tra và nghiệm thu mối nối băng tải cao su
Công tác kiểm soát chất lượng sau khi dán giúp chủ đầu tư đánh giá chính xác độ bền và mức độ an toàn của hệ thống trước khi đưa vào sản xuất.
Kiểm tra độ phẳng và sự đồng tâm của mối nối
Độ phẳng tại vị trí tiếp giáp cần được đo đạc kỹ lưỡng để tránh hiện tượng va đập cơ học lên hệ thống con lăn. Bạn sử dụng thước thẳng áp sát vào bề mặt mối nối để phát hiện các điểm lồi lõm hoặc khe hở kỹ thuật. Sự đồng tâm của dây băng tải được xác định bằng cách kẻ đường tim dọc theo hai đầu nối và kiểm tra độ lệch trục.
Một mối nối đạt chuẩn không được phép xuất hiện tình trạng vặn xoắn hoặc gấp khúc tại các mép dán. Việc căn chỉnh chính xác giúp băng tải vận hành êm ái và không xảy ra hiện tượng sàng lệch sang hai bên khung máy.
Thử tải thực tế để đánh giá sức căng bề mặt
Vận hành thử nghiệm dưới tải trọng thực tế là bước kiểm chứng cuối cùng cho sự thành công của quy trình dán băng tải cao su. Kỹ thuật viên cho băng tải chạy không tải trong 30 phút để theo dõi sự ổn định của mối nối khi đi qua các rulo truyền động.
Sau đó, hệ thống được cấp liệu dần dần để kiểm tra khả năng chịu kéo và độ đàn hồi của lớp keo dán. Bạn cần quan sát kỹ các mép dán xem có xuất hiện dấu hiệu rạn nứt hoặc bong tróc dưới áp lực căng lớn hay không. Kết quả thử tải ổn định khẳng định mối nối đã đạt đủ cường độ liên kết và sẵn sàng cho việc sản xuất liên tục.
Lưu ý an toàn lao động trong quá trình dán nối băng tải
Việc tuân thủ các nguyên tắc an toàn giúp bảo vệ sức khỏe kỹ thuật viên và ngăn ngừa rủi ro cháy nổ tại hiện trường thi công.
- Trang bị đầy đủ bảo hộ cá nhân: Thợ kỹ thuật phải sử dụng găng tay, kính bảo hộ và khẩu trang hoạt tính khi tiếp xúc với hóa chất keo dán.
- Ngắt nguồn điện và khóa an toàn hệ thống: Bạn thực hiện khóa tủ điện và treo biển cảnh báo để tránh việc hệ thống băng tải vô tình khởi động trong lúc thao tác.
- Đảm bảo thông gió tại khu vực thi công: Không gian làm việc cần có sự lưu thông không khí tốt để hạn chế sự tích tụ nồng độ dung môi hóa học độc hại.
- Sử dụng dụng cụ điện cầm tay đạt chuẩn: Các thiết bị mài hoặc máy ép nhiệt phải được kiểm tra dây dẫn và độ rò rỉ điện trước khi đưa vào sử dụng.
- Phòng chống cháy nổ nghiêm ngặt: Bạn tuyệt đối không sử dụng nguồn lửa hoặc hút thuốc gần khu vực có chứa keo dán và dung dịch tẩy rửa bề mặt.
Việc thực hiện đúng quy trình dán băng tải cao su quyết định trực tiếp đến hiệu suất vận hành và tính an toàn của hệ thống truyền tải. Tổng kết lại, các bước từ vệ sinh bề mặt, mài nhám đến ép lực đều cần sự tỉ mỉ và tuân thủ nghiêm ngặt các thông số kỹ thuật của nhà sản xuất. Người vận hành nên ưu tiên lựa chọn các dòng keo dán chuyên dụng có độ bám dính cao và phù hợp với điều kiện môi trường cụ thể. Việc kiểm tra định kỳ các vị trí nối dán giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hư hại để có phương án bảo trì kịp thời.
