Các loại gạt làm sạch băng tải thông dụng và cách lựa chọn 

Hệ thống băng tải thường xuyên phải đối mặt với tình trạng nguyên vật liệu bám dính trên bề mặt dây cao su. Hiện tượng này gây ra lỗi lệch băng, mòn vẹt con lăn và làm giảm đáng kể hiệu suất của toàn nhà máy. Để cải thiện tình trạng này, các nhà máy phải cần phải sử dụng các loại gạt làm sạch băng tải chuyên dụng. Việc tìm hiểu cấu tạo và đặc tính của thiết bị này giúp doanh nghiệp chủ động ngăn ngừa các sự cố phá hủy thiết bị. 

Tại sao cần sử dụng các loại gạt làm sạch băng tải?

Dưới đây là những lý do tại sao doanh nghiệp cần sử dụng các loại gạt làm sạch băng tải:

Hiểm họa từ việc vật liệu bám dính 

Vật liệu mịn, ẩm ướt như than, cát, đá, quặng thường không đổ hết tại điểm xả mà dính lại trên bề mặt băng. Lượng tạp chất này có thể rơi vãi xuống sàn nhà xưởng và bám chặt vào các rulo, con lăn hồi. Quá trình tích tụ lâu ngày biến con lăn thành những khối gồ ghề, làm mất độ cân bằng của hệ thống.

Giảm thiểu tối đa chi phí bảo trì và thay thế linh kiện

Khi con lăn và rulo bị bám dính vật liệu, đường kính của chúng thay đổi không đồng đều. Điều này gây ra hiện tượng lệch băng, làm mòn vẹt mép băng tải hoặc gây rách dây băng. Chi phí thay mới một sợi dây băng tải lõi thép hay băng tải cao su chịu lực lớn gấp hàng chục lần việc đầu tư một hệ thống lưỡi gạt chất lượng ngay từ đầu.

Ngăn ngừa tổn thất vật liệu và tiết kiệm nhân công vệ sinh

Khối lượng nguyên vật liệu rơi vãi dọc tuyến băng tải gây lãng phí tài nguyên doanh nghiệp. Việc dọn dẹp đống đổ nát này dưới gầm băng tải tiêu tốn rất nhiều giờ công lao động của công nhân kỹ thuật. Lắp đặt gạt băng tải giúp thu hồi triệt để nguyên liệu ngay tại phễu xả, giữ cho không gian nhà xưởng luôn sạch sẽ, an toàn.

Bảo vệ môi trường và an toàn lao động tại nhà máy

Bụi mịn từ vật liệu khô phát tán ra không khí trong quá trình băng tải chạy ngược về gây ô nhiễm nghiêm trọng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp của công nhân vận hành xung quanh. Việc giảm thiểu rơi vãi giúp doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường và an toàn lao động.

Các loại gạt làm sạch băng tải phổ biến hiện nay

Hiện nay, các loại gạt làm sạch băng tải thường được phân chia theo vị trí lắp đặt cũng như nhiệm vụ làm sạch trong hệ thống. Dựa trên tiêu chí này, thiết bị được chia thành hai nhóm chính là gạt làm sạch sơ cấp và gạt làm sạch thứ cấp. Mỗi nhóm đảm nhận một chức năng riêng, phối hợp với nhau để nâng cao hiệu quả làm sạch, giảm thiểu vật liệu bám dính trên băng tải và góp phần duy trì quá trình vận hành ổn định.

Gạt băng tải sơ cấp

Gạt băng tải sơ cấp là bộ phận làm sạch đầu tiên của hệ thống. Thiết bị được lắp đặt tại khu vực pulley chủ động, nơi vật liệu đã được xả khỏi băng tải và dây băng bắt đầu chuyển sang hành trình hồi về.

Loại gạt này có nhiệm vụ loại bỏ phần lớn vật liệu còn bám trên bề mặt băng ngay từ giai đoạn đầu. Nhờ đó, lượng vật liệu tồn dư được kiểm soát hiệu quả trước khi băng tải tiếp tục di chuyển.

Một số đặc điểm nổi bật của gạt băng tải sơ cấp gồm:

• Loại bỏ phần lớn vật liệu bám dính trên bề mặt băng tải sau khi xả liệu.
• Giảm áp lực làm việc cho hệ thống gạt thứ cấp phía sau.
• Thường sử dụng lưỡi gạt bằng polyurethane hoặc hợp kim chống mài mòn có độ bền cao.
• Hạn chế hiện tượng vật liệu rơi vãi và tích tụ trong quá trình vận hành.
• Góp phần kéo dài tuổi thọ băng tải và các thiết bị liên quan.

Gạt băng tải thứ cấp

Gạt băng tải thứ cấp đảm nhận công đoạn làm sạch tiếp theo sau khi vật liệu đã đi qua gạt sơ cấp. Thiết bị thường được lắp đặt ở vị trí phía sau pulley chủ động hoặc trên đường hồi của băng tải.

Mục tiêu chính của gạt thứ cấp là loại bỏ phần vật liệu mịn hoặc các lớp bám dính còn sót lại mà gạt sơ cấp chưa xử lý hết. Nhờ đó, bề mặt băng tải được làm sạch triệt để hơn trước khi quay trở lại khu vực cấp liệu.

Một số đặc điểm nổi bật của gạt băng tải thứ cấp gồm:

• Tăng hiệu quả làm sạch bằng cách xử lý phần vật liệu còn tồn dư trên băng tải.
• Giảm nguy cơ bám dính vật liệu trong suốt chu trình vận hành.
• Nhiều thiết kế tích hợp cơ chế tự điều chỉnh áp lực để duy trì hiệu suất ổn định.
• Hạn chế hao mòn băng tải do vật liệu tích tụ kéo dài.
• Nâng cao độ tin cậy của hệ thống và giảm chi phí bảo trì định kỳ.

Trong các hệ thống vận chuyển hiện đại, việc kết hợp gạt băng tải sơ cấp và gạt băng tải thứ cấp là giải pháp tiêu chuẩn nhằm tối ưu hiệu quả làm sạch, giảm thất thoát vật liệu và duy trì tuổi thọ thiết bị lâu dài.

Các loại gạt làm sạch băng tải phân theo chất liệu lưỡi gạt

Mỗi loại vật liệu vận chuyển sở hữu đặc tính vật lý khác nhau về độ ẩm, độ sắc nhọn và khả năng bám dính. Do đó, việc phân loại gạt băng tải theo chất liệu lưỡi gạt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu năng làm sạch và bảo vệ tuổi thọ dây băng.

Lưỡi gạt băng tải bằng nhựa PU

Lưỡi gạt chế tạo từ nhựa Polyurethane (PU) có độ bền cơ học cao, chịu mài mòn tốt và không gây xước bề mặt cao su. Bản chất dẻo dai của PU giúp lưỡi gạt dễ dàng ôm khít theo độ cong tự nhiên của rulo chủ động trong suốt quá trình quay. Loại này vận hành rất êm ái, giảm thiểu tối đa nguy cơ lật lưỡi hoặc giật băng khi gặp phải các mối nối xích bọc da. Đây là giải pháp bóc tách vật liệu lý tưởng cho các ngành vận chuyển than đá, cát, đá dăm và nông sản.

Lưỡi gạt băng tải bằng hợp kim

Thành phần chính của dòng sản phẩm này là hợp kim vonfram với khả năng chống mài mòn và chịu nhiệt cực tốt. Thiết kế dạng module nhỏ ghép lại giúp lưỡi gạt hợp kim thích ứng linh hoạt với sự thay đổi bề mặt của dây băng tải phẳng. Bản lưỡi mỏng, sắc bén tạo ra lực tì lớn để cạo sạch các mảng bám khô cằn, xi măng đông kết hay quặng kim loại có tính dính bám cao. Thiết bị thường tích hợp thêm bộ giảm chấn bằng lò xo để duy trì áp lực tiếp xúc liên tục mà không làm tổn hại cấu trúc lớp bố vải bên trong băng.

Gạt làm sạch bằng chổi xoay

Hệ thống bao gồm một trục lô trang bị các sợi chổi bằng nylon bền bỉ hoặc gân cao su mềm dẻo kết nối trực tiếp với động cơ điện. Khi vận hành, trục chổi xoay ngược chiều với hướng chuyển động của dây băng để hất văng toàn bộ tạp chất ra ngoài. Cơ chế quét liên tục này giúp làm sạch sâu vào bên trong các rãnh của băng tải gân V, băng tải lòng máng sâu hoặc băng tải dạng xích. Thiết bị xử lý triệt để các loại bụi mịn bám dính, vật liệu dạng bột ẩm ướt hoặc hóa chất dẻo mà các loại lưỡi gạt thẳng thông thường không thể tiếp cận.

Tiêu chí lựa chọn các loại gạt làm sạch băng tải tối ưu nhất

Để lựa chọn được một loại gạt làm sạch băng tải phù hợp, doanh nghiệp cần lựa chọn theo những tiêu chí sau:

Loại vật liệu vận chuyển

Đối với các loại vật liệu có độ ẩm cao, tính bám dính mạnh như đất sét hay bùn bẩn, hệ thống đòi hỏi lưỡi gạt nhựa PU có độ đàn hồi cao để tránh bết dính. Ngược lại, các ngành khai thác khoáng sản thô như quặng sắt, xi măng hay than đá có độ chà xát lớn cần ưu tiên lưỡi gạt hợp kim vonfram siêu cứng. Đối với các loại bột mịn hoặc hóa chất dễ tạo màng bám dính, chổi quét xoay bằng điện là giải pháp xử lý triệt để nhất.

Đặc điểm băng tải

Băng tải cao su mặt phẳng thông thường cho phép áp dụng đa dạng các loại lưỡi gạt thẳng từ chất liệu PU đến hợp kim. Tuy nhiên, hệ thống băng tải gân V hoặc băng tải có gờ cao buộc phải sử dụng chổi xoay cơ học để quét sạch các kẽ hở. Kỹ sư vận hành cũng cần tính toán tốc độ chạy băng và tải trọng tối đa để chọn kích thước bản lưỡi gạt có khả năng chịu lực tương thích.

Không gian lắp đặt tại vị trí rulo

Mỗi dòng gạt sơ cấp hay thứ cấp đều sở hữu kích thước khung đỡ và trục ren vặn khác nhau. Kỹ sư cần đo đạc chính xác khoảng cách giữa rulo chủ động với vách phễu đổ liệu trước khi đặt hàng. Không gian quá chật hẹp sẽ không đủ chỗ cho các loại gạt thứ cấp sử dụng hệ thống giảm chấn kép phức tạp. Việc khảo sát kỹ vị trí lắp đặt giúp tránh tình trạng thiết bị va đập vào kết cấu cơ khí của nhà máy.

Hệ thống tăng lò xo tự động điều chỉnh lực ép

Trong quá trình ma sát với dây băng, lưỡi gạt sẽ bị mài mòn dần và giảm khả năng tiếp xúc bề mặt. Hệ thống tăng xích hoặc tăng lò xo tự động sẽ liên tục đẩy trục gạt tiến về phía trước để giữ lực ép ổn định. Bộ phận giảm chấn này giúp triệt tiêu các cú va đập đột ngột khi mối nối băng tải chạy qua. Lựa chọn bộ gạt có cơ cấu tự điều chỉnh tốt giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian dừng máy để căng chỉnh thủ công.

Trên đây là thông tin về các loại gạt làm sạch băng tải doanh nghiệp có thể tham khảo để lựa chọn thiết bị phù hợp nhất. Đầu tư đúng chủng loại thiết bị vệ sinh giúp bảo vệ kết cấu cơ khí và nâng cao tuổi thọ vận hành của hệ thống dây băng. Sự kết hợp đồng bộ giữa gạt sơ cấp, gạt thứ cấp mang lại hiệu quả bóc tách tạp chất tối ưu. Doanh nghiệp nên ưu tiên các dòng lưỡi gạt có hệ thống tăng lò xo tự động để giảm thiểu thời gian bảo trì thủ công.